Votimi i Partisë së Majtë të Berlinit: 160.000 banesa

Partia e Majtë e Berlinit (Die Linke) vendos të shtunën, më 31 tetor, në një kongres të partisë në nivel landi, nëse do të nisë negociata zyrtare koalicioni me SPD-në dhe të Gjelbrit. Nëse Partia e Majtë e Berlinit thotë po, kryeqyteti mund të ketë kryebashkiaken e parë nga Partia e Majtë, Elif Eralp, dhe një qeveri që synon të kalojë rreth 160.000 banesa me qira nga pronarët e mëdhenj korporativë në pronësi publike. Qeveria federale po përgatit një ligj që synon ta bëjë planin jashtëzakonisht të kushtueshëm, ndërsa koalicioni përballet edhe me presion për çështjen e antisemitizmit.

Pse ka rëndësi votimi i Partisë së Majtë të Berlinit

Partia e Majtë fitoi zgjedhjet për parlamentin e Berlinit më 20 shtator me 25,7 për qind të votave. CDU doli e dyta me 18,8 për qind, e ndjekur nga AfD me 16,3 për qind, të Gjelbrit me 14,3 për qind dhe SPD me 12,1 për qind, rezultati i saj më i dobët në historinë e qytetit. Koalicioni në largim i CDU-së dhe SPD-së humbi shumicën dhe, pas bisedimeve paraprake, tri partitë e qendrës së majtë ranë dakord për një dokument të përbashkët. SPD dhe të Gjelbrit e kanë miratuar tashmë nisjen e bisedimeve për koalicion.

Eralp, e cila drejton grupin e Partisë së Majtë të Berlinit në parlamentin e landit, pret që kongresi t'i mbështesë negociatat me shumicë të madhe. "Sipas vlerësimit tim, partia do të vendosë me shumicë të madhe nisjen e negociatave të koalicionit", i tha ajo gazetës Berliner Morgenpost, siç raportoi agjencia dpa. Ajo tha se pret kritika në kongres dhe i konsideron ato të ligjshme, duke shtuar se partia duhej të pranonte kompromise të dhimbshme, sepse fitoi 25,7 për qind dhe jo shumicën absolute. Sipas agjencisë AFP, Eralp është një juriste 45-vjeçare, e lindur nga prindër emigrantë turq, dhe mund të bëhet kryebashkiakja e parë qeverisëse e Berlinit (Regierende Bürgermeisterin) nga Partia e Majtë.

Marrëveshja përfundimtare e koalicionit do të duhej të miratohej ende nga të tri partitë. Sipas dpa-së, drejtuesit e SPD-së së Berlinit kanë nisur një votim të anëtarëve, Partia e Majtë planifikon një votim detyrues të anëtarëve, ndërsa të Gjelbrit duan një sondazh dixhital të anëtarëve, të ndjekur nga një vendim në një mbledhje të delegatëve.

Plani për shoqërizimin e 160.000 banesave

Strehimi është në qendër të projektit. Dokumenti i bisedimeve paraprake parashikon kalimin në pronësi publike të banesave që zotërojnë kompanitë e mëdha private të banesave, një proces që në gjermanisht quhet Vergesellschaftung (shoqërizim). Shumica e mediave, përfshirë The Local, e përshkruajnë planin si të drejtuar ndaj kompanive që zotërojnë më shumë se 10.000 banesa në Berlin. Agjencia dpa e përshkruan pragun pak ndryshe: do të preken firmat me 10.000 ose më shumë banesa në qytet, por ato do të mund të mbanin një fond bazë prej 10.000 banesash. Gjithsej do të kalonin rreth 160.000 banesa të pesë kompanive. Sipas dpa-së, më e madhja është Vonovia me rreth 130.000 banesa në Berlin, ndërsa kooperativat e banesave, qiradhënësit me orientim për të mirën publike dhe banesat e ndërtuara që nga viti 2021 do të përjashtoheshin.

Kompensimi për kompanitë do të kufizohej në 16 miliardë euro, shumë që sipas disa mediave ka gjasa të jetë nën vlerën e tregut. Sipas dpa-së, paratë do të merreshin hua dhe do të shlyheshin përmes qirave, ndërsa një projektligj do të paraqitet në mesin e vitit 2028 dhe do të hyjë në fuqi një vit pas miratimit, prandaj The Local pret që ndryshimi të hyjë në fuqi jo më herët se në vitin 2029. Partitë planifikojnë gjithashtu të kufizojnë rritjet e qirave në kompanitë shtetërore të banesave në 2 për qind në vit dhe të lëshojnë 100.000 leje ndërtimi deri në vitin 2031.

Plani do të mbështetej në nenin 15 të Ligjit Themelor (Grundgesetz), i cili lejon kalimin e tokës dhe pronave në pronësi publike kundrejt kompensimit. Ndryshe nga shpronësimi sipas nenit 14, ai nuk është zbatuar kurrë, prandaj nuk ka praktikë gjyqësore për shtrirjen e tij. Para pesë vjetësh, banorët e Berlinit votuan në një referendum në favor të shoqërizimit të kompanive të mëdha të banesave dhe, sipas dpa-së, sektori i banesave ka paralajmëruar tashmë padi në gjykatë.

Kundërplani i Dobrindt dhe premtimi i Merz

Ministri federal i Brendshëm Alexander Dobrindt (CSU) prezantoi më 25 tetor pikat kryesore të një Investitionsschutzgesetz (ligj për mbrojtjen e investimeve), të raportuara për herë të parë nga gazeta Bild. Sipas planit, një land do të duhej të provonte se shoqërizimi është rreptësisht i domosdoshëm dhe se janë shteruar të gjitha alternativat, si financimi apo ndërtimi i banesave të reja. Kompensimi do të duhej t'i përgjigjej vlerës së plotë të tregut, të përcaktuar nga një vlerësim ekspertësh, dhe të paguhej menjëherë në para të gatshme. Dobrindt i tha Bild-it se një "fetish arbitrar i së majtës për shoqërizim" nuk është në përputhje me Ligjin Themelor.

Eralp i tha emisionit Morgenmagazin të ZDF-së se plani është antikushtetues, duke argumentuar se një ligj federal nuk mund të bllokojë atë që lejon Ligji Themelor dhe se propozimi është i drejtuar kundër qiramarrësve, raportoi faqja e lajmeve juridike beck-aktuell. Bashkëkryetari federal i Partisë së Majtë, Luigi Pantisano, parashikoi se plani nuk do t'i mbijetojë Gjykatës Kushtetuese Federale. Dyshime shprehën edhe anëtarë të koalicionit qeverisës: zëdhënësi i SPD-së për të drejtën e qirave, Hakan Demir, dhe kryetarja e të Gjelbërve, Franziska Brantner, vunë në dyshim nëse një ligj i zakonshëm federal mund ta kufizojë nenin 15. Një zëdhënës i Ministrisë Federale të Drejtësisë tha se një ndalim i përgjithshëm do të ishte antikushtetues, por vuri në dukje se pikat e Dobrindt vendosin kushte dhe jo një ndalim, sipas beck-aktuell.

Kancelari Friedrich Merz (CDU) ka premtuar disa herë se do ta ndalojë planin e Berlinit dhe i ka bërë thirrje SPD-së, partneres së tij të koalicionit në nivel kombëtar, të ndryshojë kurs. SPD është e përçarë: në nivel federal, në fillim të këtij viti mbështeti idenë e një ligji për mbrojtjen e investimeve, ndërsa SPD e Berlinit u angazhua për shoqërizimin. The Local vë në dukje se CDU, CSU dhe SPD kanë në Bundestag një shumicë prej vetëm 12 vendesh, prandaj një grusht rebelësh mund ta bllokojë ligjin.

Mosmarrëveshja për antisemitizmin

Bisedimet janë errësuar edhe nga akuzat se pjesë të Partisë së Majtë të Berlinit e tolerojnë antisemitizmin, një çështje që ka gjasa të ngrihet sërish në kongresin e 31 tetorit. SPD, të Gjelbrit dhe Partia e Majtë nënshkruan një deklaratë të përbashkët kundër antisemitizmit, e cila pohon të drejtën e Izraelit për të ekzistuar dhe premton kompetenca më të forta për policinë për mbrojtjen e jetës hebraike. Sipas AFP-së, disa anëtarë të Partisë së Majtë e shohin deklaratën si tradhti ndaj qëndrimit pro-palestinez të partisë.

Eralp është distancuar nga Vanessa Emde, deputete e Partisë së Majtë në parlamentin e landit, e cila akuzohet se vë në dyshim të drejtën e Izraelit për të ekzistuar. "Të gjithë anëtarët e Partisë së Majtë duhet t'u përmbahen vendimeve të partisë sonë. Ajo nuk e bëri", tha Eralp, sipas dpa-së, duke shtuar se nuk ka më një bazë të përbashkët për të punuar së bashku. AFP raportoi gjithashtu se, sipas sindikatës së policisë GdP, më shumë se 70 policë kishin kërkuar transferim në landet e tjera, në vend që të shërbenin nën një kryebashkiak nga Partia e Majtë.

Çfarë do të thotë tani plani i Partisë së Majtë të Berlinit për qiramarrësit

Për momentin, vendimi i Partisë së Majtë të Berlinit më 31 tetor nuk do të ndryshojë asgjë për ata që jetojnë me qira në Berlin. Kontrata juaj e qirasë, qiradhënësi juaj dhe qiraja juaj mbeten siç janë, dhe mbrojtjet ekzistuese federale për qiramarrësit vazhdojnë të zbatohen. Edhe nëse formohet koalicioni, ligji i shoqërizimit nuk do të paraqitej para mesit të vitit 2028, dhe paditë në gjykatë janë pothuajse të sigurta. Nëse merrni me qira nga Vonovia ose nga një kompani tjetër e madhe, nuk ka nevojë të reagoni ndaj thashethemeve apo të nënshkruani diçka të re për shkak të këtij debati.

Nëse shoqërizimi do t'i bënte banesat më të lira është e diskutueshme. Vonovia e vlerëson qiranë mesatare neto aktuale në banesat e prekura në 8,26 euro për metër katror, raportoi dpa, ndërsa ekonomisti i DIW-së Konstantin Kholodilin llogariti se do të nevojiteshin rreth 9,78 euro për të mbuluar kostot pa subvencione. Kufiri i propozuar prej 2 për qind në kompanitë shtetërore do të zbatohej vetëm nëse formohet koalicioni dhe e zbaton atë. Qiramarrësit që kërkojnë këshillim për të drejtat e tyre aktuale mund t'i drejtohen një shoqate vendore të qiramarrësve (Mieterverein) dhe të lexojnë përmbledhjen tonë për të drejtat dhe detyrimet e qiramarrësve. Sfondi i presionit pas këtij debati gjendet në raportin tonë për qiratë në rritje dhe ofertën në rënie.